کارگاه آموزشی آشنایی با معاملات بورس کالا
admin heydari
/ دسته ها: سالن بیدگلی

کارگاه آموزشی آشنایی با معاملات بورس کالا

معرفی بورس کالای ایران
 

نياز به ايجاد بازاري متشکل و سازمان‌يافته براي تقابل آزاد عرضه و تقاضا و دستيابي به اثرات مثبت اين مهم در اقتصاد توليد و مصرف، دولت و مجلس شوراي اسلامي را بر آن داشت تا بستر قانوني لازم جهت تاسيس و راه‌اندازي بورس‌هاي کالايي را در ايران فراهم سازند.
از مهمترين اهداف و اثرات بورس کالا مي توان به موارد ذيل اشاره نمود:
1- ايجاد بازاري قانون مند و سازمان يافته جهت تسهيل داد و ستد کالاها؛
2- سامان دهي بازار کالاها از طريق مکانيزم اجرايي ناظر بر تعهدات و تضمين منافع طرفين معامله؛
3- کشف شفاف قيمت کالاها بر اساس تعامل و تقابل عرضه و تقاضا و نياز بازار؛
4- برقراري امکان اعمال مديريت ريسک در بازار؛
5- امکان انجام معاملات نقد، نسيه، سلف، آتي و اختيار با استفاده از ابزارهاي نوين مالي؛
6- توسعه سرمايه گذاري و فراهم سازي تسهيلات مالي براي خريد و فروش؛
7- اطلاع رساني درباره وضعيت بازار داخلي و خارجي کالاهاي پذيرش شده به منظور افزايش سطح دانش فعالان بازار.



معافیت های مالیاتی و مزیت های خرید و فروش در بورس کالای ایران


1) بخشودگی ده درصد (10%) از مالیات بر درآمد حاصل از فروش کالاهای پذیرفته شده در بورس کالا از سال پذیرش تا سال حذف از بورس ها یا بازارها
2) معافیت معاملات قراردادهای آتی از پرداخت مالیات.
3) معافیت سود و کارمزد پرداختی یا تخصیصی اوراق بهادار به استثناء سود سهام و سهم الشرکه شرکت ها و سود گواهی های سرمایه گذاری صندوق ها،
4) خرید و فروش کالاهای پذیرفته شده در بورس های کالایی که با رعایت مقررات حاکم بر آن بورس ها مورد داد و ستد قرار می گیرند توسط وزارتخانه ها و دستگاه های دولتی و عمومی و دستگاه های اجرایی نیاز به برگزاری مناقصه یا مزایده و تشریفات مربوط به آن ها ندارد.
5) دولت مکلف است کالای پذیرفته شده در بورس را از نظام قیمت گذاری خارج نماید.
6) بر اساس بند 15 قانون بودجه سال 1389 کل کشور به منظور حمایت از محصولات کشاورزی که در کشور تولید شده و دارای کمبود می باشد، واردات با حداقل 2 برابر نرخ موثر تعرفه سال 1388 بلامانع است مشروط بر آن که این گونه محصولات در بازار بورس تخصصی کالا عرضه و به گونه ای تعیین تعرفه گردد که قیمت این محصولات حداکثر بیست درصد نسبت به مشابه داخلی بیشتر باشد و خارج از فصل برداشت به بازار عرضه شود.


انواع محصولات پذیرفته شده در بورس کالا


 محصولات صنعتی و معدنی،
 محصولات پتروشیمی و فرآوردههای نفتی،
 محصولات کشاورزی.
تابلوهای معاملات در بازار معاملات کالای فیزیکی:
 تابلوی محصولات صنعتی و معدنی،
 فولاد:
 مقاطع طولی تیرآهن و میلگرد
 ذوب آهن اصفهان، فولاد کویر، فولاد آذربایجان
 ورق
 فولاد مبارکه
 شمش
 فولاد خوزستان، ذوب آهن اصفهان، فولاد هرمزگان
 تابلوی محصولات صنعتی و معدنی،
 آلومینیوم:
 شمش
 هرمزال، المهدی، ایرالکو
 تابلوی محصولات صنعتی و معدنی،
 مس:
 کاتد مس
 ملی مس ایران
 مفتول مس
 ملی مس ایران، دنیای مس، مس کاوه، افق البرز
 مس کم عیار
 ملی مس ایران
 تابلوی محصولات صنعتی و معدنی،
 طلا:
 شمش
 طلای موته
 روی:
 شمش
 خالص سازان روی زنجان
 

چه اشخاصی میتوانند در رینگ های مختلف خرید نمایند:

 

      در رینگ محصولات کشاورزی هم افراد حقیقی و هم افراد حقوقی (خرید و فروش)

      در رینگ محصولات پتروشیمی و فراورده های نفتی فقط افراد حقوقی که در سایت بهین یاب صنایع ثبت نام کرده اند 

     در رینگ محصولات فلزات فقط افراد حقوقی

      در رینگ محصولات صادراتی هم افراد حقیقی و هم افراد حقوقی

      در تالار فرعی هم افراد حقیقی  و هم افراد حقوقی با توجه به شرایط محصول عرضه شده

 

     نحوه اخذ کد معاملاتی

تمامی افرادی که در بورس مجاز به فعالیت بوده می‌بایست دارای کد بورسی یا معاملاتی باشند فرآیند احراز هویت و صدور کد معاملاتی به شرح زیر میباشد:

    
1. جهت اخذ كد مشتري(حقوقی) كارگزاري بايستي مدارك زير را به بورس ارائه نمايد.كليه مدارك توسط كارگزار كنترل و ضمن تطبيق با اصل آن توسط كارگزار ممهور به مهر "برابر اصل" شده و به بورس ارائه مي گردد:

     فرم درخواست كد مشتري و فرم احراز هویت که اصل آن  تكميل شده و به تأييد كارگزار رسيده است؛

     كپي اساسنامه شركت؛

    كپي روزنامه رسمي آخرين تغييرات شركت؛

     كپي آخرين آگهي روزنامه رسمي در خصوص اعضاي هيأت مديره و دارندگان امضاي مجاز شركت؛

     صورت هاي مالي آخرين دوره مالي شركت به همراه آخرين گزارش حسابرس و بازرس قانوني؛

     كپي شناسنامه و کارت ملی اعضاي هيأت مديره و مديرعامل شركت؛

     ساير مدارك، مجوزها و مستندات مثبته در خصوص فعاليت مشتري درحوزه هاي مرتبط با كالاهاي پذيرفته شده حسب مصوبات "كميته پذيرش مشتري" كه طبق اين ضوابط در بورس تشكيل مي‌گردد.(پروانه بهره برداری به صورت پشت و رو)

     اعلام حساب وکالتی جهت واریز وجوه پیش دریافت

     2 - جهت اخذ كد مشتري(حقیقی) كارگزاري بايستي مدارك زير را به بورس ارائه نمايد.كليه مدارك توسط كارگزار كنترل و ضمن تطبيق با اصل آن توسط كارگزار ممهور به مهر "برابر اصل" شده و به بورس ارائه مي گردد:

     فرم درخواست كد مشتري و فرم احراز هویت که اصل آن  تكميل شده و به تأييد كارگزار رسيده است؛

     کپی شناسنامه و کارت ملی

     پروانه بهره برداری به صورت پشت و رو

     مستندات مربوط به آدرس(فیش آب-برق-تلفن-اجاره نامه یا سند)

     اعلام حساب وکالتی جهت واریز وجوه پیش دریافت

     بورس براساس مستندات فوق اقدام به ايجاد كد معاملاتي مي نمايد. كدهاي معاملاتي صادره شامل انواع زير مي‌باشد:
  كد معاملاتي عام: كد معاملاتي است كه جهت خريد و فروش كالا يا گروه كالايي خاصي ايجاد نشده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجود محدوديت اعلامي جهت خريد كالا يا گروه كالايي خاصي در بورس، اقدام به خريد كليه كالاهاي پذيرفته شده در بورس نمايد؛
  كد معاملاتي خاص گروه كالا: كد معاملاتي است كه جهت خريد و فروش يك گروه كالاي خاص ايجاد شده و دارنده آن مجاز است به شرط عدم وجود محدوديت اعلامي جهت خريد يك كالاي خاص، از كليه كالاهاي پذيرفته شده آن گروه كالايي نيز

      خريد نمايد؛(محصولات پلیمری-شیمیایی-کشاورزی)

       كد معاملاتي خاص كالا: كد معاملاتي است كه جهت خريد يك يا چند كالاي خاص ايجاد شده و دارنده آن مجاز است كالا يا كالاهاي خاص را نيز خريد نمايد.
بورس براي كليه اشخاص حقوقي كه فرم درخواست اخذ كد و مستندات مربوطه را ارائه مي
 نمايند، كد عام ايجاد می نمايد. جهت صدور "كد معاملاتي خاص گروه كالا" و "كد معاملاتي خاص كالا"، درخواست مشتري به همراه مستندات ارائه شده توسط بورس به "كميته پذيرش مشتري" ارجاع و پس از تصويب كميته كد مورد نظر صادر مي گردد.
كميته پذيرش مشتري مي
 تواند براي كدهاي معاملاتي خاص سقف خريد ساليانه تعيين نمايد، در اين صورت سقف خريد كد مذكور طي يك سال نمي تواند از ميزان تعيين شده توسط كميته بيشتر گردد. بورس موظف است محدوديت مذكور را در سامانه معاملاتي خود اعمال و رعايت آن را كنترل نمايد.

حساب وکالتی:

•         هر مشتری می بایست در سیستم شرکت بورس کالا به اخذ حساب وکالتی نزد بانک های کشاورزی، ملت، تجارت، پاسارگاد، سامان، صادرات، مسکن و رفاه (تا چند روز آینده صنعت و معدن) اقدام نماید.

•    در این حساب ها مشتری به بورس وکالت مسدود کردن، جابه جا کردن و رفع مسدودی وجه را می دهد.

•    پول به اندازه قیمت پایه ضرب در میزان سفارش مسدود می شود.

    بعد از معامله پول به اندازه قیمت پایه ضرب در میزان خرید برداشت می شود و ما بقی وجه آزاد می شود.
 

مراحل اخذ حساب وکالتی و تأیید آن
 

                 باز نمودن حساب نزد بانک های مذکور و اعلام به کارگزار

                 تأیید حساب توسط مدیریت بازرسی بورس کالا

مراحل ثبت درخواست فروش به شرح زیر است:
 

      1) اخذ درخواست فروش از فروشنده

      2) ثبت درخواست فروش در سامانه بورس تا قبل از ساعت 12

      5) ارائه فرم درخواست فروش به واحد فنی بورس تا ساعت 14 روز مهلت عرضه

      6) دریافت تاییدیه و ارائه آن به اتاق پایاپای تا ساعت 15 روز مهلت عرضه

      7) دریافت تاییدیه اتاق پایاپای تا ساعت 16 و رفع نواقص

      8) انتشار اطلاعیه عرضه تا ساعت 16 روز مهلت عرضه

        اطلاعیه عرضه منتشره توسط بورس باید حاوی اطلاعات زیر ‌باشد:

        1) فرم ثبت سفارش عرضه کننده که به تائید بورس برسد

        2) محدودیت نوسان قیمت پایه

        3) محدودیت نوسان قیمت مجاز در صورت وجود

        4) واحد پایه تخصیص

        5) حداقل خرید

        6) حداقل خرید جهت کشف نرخ

        7) حداقل تغییر قیمت سفارش

        8) حداکثر خرید در صورت وجود

        سایر اطلاعات عمومی کالا از جمله خطای مجاز تحویل، استاندارد کالا و هزینه انبارداری در قالب امیدنامه منتشر می‌شود. اطلاعات منتشره در قالب امیدنامه جزء لاینفک اطلاعیه عرضه است.
اطلاعیه برای محصولات پتروشیمی و فرآورده های نفتی,کشاورزی و فلزات و تالار فرعی 1 روز کاری قبل از عرضه و برای رینگ صادراتی 3 روز کاری قبل از عرضه منتشر می شود. اطلاعیه عرضه مبنای انجام معاملات است و سفارشات خرید بر مبنای آن اخذ می گردد.

        مراحل خرید :

        الف) اخذ فرم درخواست خرید کالا از مشتری:

      
جهت خرید کالا مشتری می بایست درخواست خود را در فرم درخواست خرید به کارگزار ارسال نماید. مواردی که مشتری در این مرحله باید مورد توجه قرار دهد به شرح زیر است:
1) تمام قسمت‌های فرم تکمیل شده باشد.
2) مشخصات قیدشده در فرم سفارش خرید با مشخصات فرم درخواست کد مشتری که در مرحله اخذ کد تکمیل شده یکسان باشد.
3) امضا با نمونه امضا اخذ شده در مرحله اخذ کد یکسان باشد.
 

        انواع سفارش خرید
 

        1- مقطوع                      2- محدود               3- باز

        ب) ثبت درخواست مشتری در سامانه ثبت سفارش کالا توسط کارگزار:

       
کارگزار پس از اخذ سفارش خرید از مشتری اقدام به ثبت سفارش مذکور در سامانه ثبت سفارش بورس کالا می نماید.

        فرآیندی که در حین ثبت سفارش رخ می دهد به شرح زیر است.

         معاملات غیر اعتباری:
1) درخواست خرید وارد سامانه ثبت سفارشات بورس می شود.
2) سامانه درخواست را با محدودیت های کالا اعم از خاص، عام یا گروه کالا هم چنین سهمیه مقرر (درصورت وجود) می سنجد.
3) پس  از آن که درخواست از مرحله دوم عبور کرد سامانه حساب بانکی مشتری را کنترل و پیش پرداخت خرید را (حسب مورد 10 تا 100 درصد ارزش کالا بر مبنای قیمت پایه) کنترل می نماید.
4) پس از کنترل موجودی حساب مشتری توسط سامانه دستور بلوکه کردن وجه پیش پرداخت به بانک توسط سامانه ارسال می گردد.

        5) پیش پرداخت خرید در حساب مشتری بلوکه می شود.
6) سفارش مشتری به تالار معاملات ارسال می شود.

       
  معاملات اعتباری

1) درخواست خرید وارد سامانه ثبت سفارشات بورس می شود.
2) سامانه درخواست را با محدودیت های کالا اعم از خاص، عام یا گروه کالا هم چنین سهمیه مقرر (درصورت وجود) می سنجد.
3) اخذ نامه فروشنده مبنی بر تایید اعتبار مشتری امکان خرید اعتباری توسط مشتری
4) ارسال درخواست مشتری به واحد بازرسی و امور اعضاء
5) تایید واحد بازرسی و امور اعضاء بورس
6) ارسال سفارش مشتری به تالار معاملات

      

تابلوی معاملات:

ü    تاریخ و روز معاملات

ü    ساعت تابلوی معاملات

ü    محدوده زمانی در حال اجرا (شامل زمان سبز- زرد – قرمز – آبی(

ü    نام کالا

ü    نماد کالا

نام تولید کننده

ü    محل تحویل

ü    نوع قرارداد – تاریخ تحویل

ü    کل عرضه بازار

ü    نرخ عرضه

ü    کل تقاضای بازار

ü    بالاترین نرخ تقاضا

 

تقاضا به تفکیک

مراحل انجام معاملات

1) دوره‌گشایش:
این دوره به زمان سبز مشهور است. زمان این دوره دررینگ های محصولات مختلف, متفاوت است و شرایط زیر حاکم است.

الف) عرضه کننده کالا را با قیمت پایه اعلامی در اعلامیه عرضه، عرضه می کند.

ب) سفارشات کارگزاران که در سامانه ثبت شده و به تالار ارسال شده مشاهده می گردد.

ج) خریداران حق کاهش حجم دارند.

د) خریداران حق کاهش قیمت دارند.

ه) خریداران حق افزایش قیمت تا سقف قیمت پایه را دارند اما حتی اگر قیمت خریدار و فروشنده یکسان باشد معامله ای انجام نمی شود.

و) خریداران حق حذف سفارش خود را دارند.

2) مرحله مظنه یابی:
این مرحله به زمان زرد مشهور است و شرایط زیر بر آن حاکم است طول این مدت 60 ثانیه می باشد. کلیه سفارش‌های فعال در پایان مرحله پیش‌گشایش به این مرحله منتقل می‌شود. شرایط این مرحله به شرح زیر می‌باشد:

امکان ورود و حذف سفارش‌ها وجود ندارد.

امکان افزایش حجم تقاضای خریداران و کاهش حجم عرضه فروشندگان وجود ندارد.

فروشندگان صرفاً در زمان یک سوم ابتدایی دوره، امکان افزایش میزان عرضه را دارند.

فروشندگان می‌توانند قیمت خود را حداکثر تا سطح قیمت بهترین سفارش خرید ثبت شده کاهش دهند.

خریداران می‌توانند قیمت خود را حداکثر تا سطح قیمت بهترین سفارش فروش ثبت شده افزایش دهند.

کاهش حجم هر سفارش خرید صرفاً قبل از برابری قیمت آن با قیمت بهترین سفارش فروش ثبت شده امکان‌پذیر است.

چنانچه حجم عرضه بیشتر از مجموع تقاضاهایی باشد که قیمت فروشنده را پذیرفته‌اند، معاملات با قیمت فروشنده و به میزان مجموع تقاضاهای خریدارانی که قیمت فروشنده را پذیرفته‌اند، انجام می‌شود.

چنانچه در پایان این مرحله هیچ خریداری قیمت فروشنده را نپذیرد امکان تجدید مرحله مظنه‌یابی صرفاً برای یک  بار دیگر توسط ناظر معاملات وجود دارد.

3) مرحله رقابت:
این مرحله به زمان قرمز مشهور است و به میزان 60 ثانیه می باشد. در صورتی که در پایان زمان مظنه‌یابی مجموع تقاضاهای خریدارانی که قیمت فروشنده را پذیرفته‌اند بیش از کل میزان عرضه باشد، سفارش خریداران مذکور وارد مرحله رقابت می‌گردد. شرایط این مرحله به شرح زیر می‌باشد:

سفارش‌های فروشندگان قابل تغییر نمی‌باشد.

خریداران حق تغییر حجم تقاضای وارده را ندارند.

خریداران صرفاً می‌توانند قیمت تقاضای خود را افزایش دهند.

در پایان مرحله رقابت، معاملات براساس الویت قیمتی در صورت برابری قیمت الویتی زمانی انجام خواهد شد.

در صورتی که به دلیل وجود محدودیت نوسان قیمت مجاز، حجم تقاضاهایی که سقف قیمت مجاز را پذیرفته‌اند بیش از کل حجم عرضه باشد، عرضه به روش تسهیم به نسبت انجام خواهد شد. پس از تسهیم به نسبت، مقادیر تخصیص یافته به هر یک از کارگزاران نسبت به واحد پایه تخصیص، گرد می‌شوند.

4) مرحله نظارت:
این مرحله به زمان آبی مشهور است. این مرحله پس از پایان زمان معاملات، جهت انجام اقدامات ناظر بازار از جمله تأیید معاملات می‌باشد.
5) مرحله مازاد عرضه(مچینگ):
در صورتی که حجم عرضه در پایان مرحله مظنه‌یابی از تقاضاهایی که قیمت عرضه‌کننده را پذیرفته‌اند بیشتر باشد، محصول وارد مرحله مچینگ می گردد. خریداران می‌توانند پس از انجام معامله در تالار، اقدام به خرید عرضه‌های مازاد نمایند. مرحله عرضه مازاد از پایان مرحله نظارت آغاز و حداکثر تا پایان روز عرضه و یا تا قبل از عرضه مجدد محصول ادامه ‌یابد.

 

انواع قراردادهای قابل معامله در بورس کالا


ماده 9 دستورالعمل معاملات: انواع قراردادهای قابل معامله در بورس عبارتند از:
1) قرارداد نقدی:
قراردادی است که براساس آن، پرداخت بهای کالای مورد معامله و تحویل آن در هنگام معامله و براساس دستورالعمل تسویه و پایاپای انجام می‌شود.
2) قرارداد نسیه:
قراردادی است که براساس آن، کالا در هنگام معامله تحویل و بهای آن در تاریخ سررسید و براساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می‌گردد.
3) قرارداد سلف:
قراردادی است که براساس آن، کالا با قیمت معین در زمانی مشخص در آینده تحویل گردیده و بهای آن در هنگام معامله و براساس دستورالعمل تسویه و پایاپای پرداخت می‌گردد.

تسویه و تحویل به تفکیک هر گروه کالایی


فرآیند تسویه و پایاپای

 

پس از انجام معاملات توسط معامله گران در تالار معاملات، کالاهای خریداری شده توسط کارگزاری می بایست به کد مشتریانی که سفارش خرید خود را قبل از شروع تالار در زمان مقرر ارسال نمودند تخصیص داده شود، تخصیص توسط سامانه ثبت سفارش انجام گرفته پس از تکمیل شدن این مرحله وجه مربوط به پیش دریافت هر معامله از حساب عملیاتی مشتری که کالا به آن کد تخصیص داده شده به حساب‌ عملیاتی کارگزار به صورت اتوماتیک واریز می گردد. در مرحله بعد کارگزار صورتحساب هر معامله را جهت ارسال به مشتری از سامانه معاملات دریافت نموده. صورت حساب شامل موارد ذیل می-باشد

نام محصول، نماد محصول، شماره قرارداد، نام تولیدکننده، محل تحویل، حجم و قیمت معامله شده

ارزش معامله = (تناژ معامله) *(قیمت انجام معامله در تالار)

کارمزدهای مربوط به معامله = کارمزدکارگزار خریدار + کارمزد شرکت بورس کالا + کارمزد سازمان بورس

مبلغ پیش دریافت که همان مبلغی است که پس از تخصیص از حساب مشتری به حساب کارگزار منتقل می شود که برابر است با (تناژ تخصیص داده شده) * (قیمت پایه اعلام شده در اعلامیه عرضه).

خالص پرداختی که جمع مبالغ ارزش معامله به انضمام کارمزدها منهای مبلغ پیش دریافت می باشد این مبلغ باید به حساب عملیاتی معرفی شده از سوی بورس با شناسه مربوط به معامله واریز گردد.

مبلغ مالیات بر ارزش افزوده که به حساب اعلام شده از سوی فروشنده واریز می گردد.(محصولات کشاورزی و صادراتی معاف از مالیات می باشند.)

مدت زمان تسویه قرارداد که طبق مقررات در زیر برگه صورت حساب جهت اطلاع مشتری قید می گردد


انواع تسویه:
قراردادهای خریداری شده در بورس به دو روش قابل تسویه می باشند.
1) تسویه نقدی:
در این روش تمامی وجوه اعلام شده در صورت حساب به صورت نقد توسط مشتری و کارگزار به حساب عملیاتی معرفی شده از سوی بورس واریز شده و مبلغ پیش پرداخت که پس از تخصیص به حساب کارگزار واریز شده توسط کارگزاری و مابقی مبالغ طبق صورت حساب اعلامی توسط مشتری طی مهلت مقرر تسویه واریز می گردد.
2) تسویه اعتباری:
در این روش اسناد مربوط به تسویه اعتباری طی مهلت تسویه باید به تایید فروشنده و کارگزار فروشنده برسد این اسناد در خصوص میزان اعتباری است که خریدار نزد فروشنده داشته خریدار می بایست درصدی از ارزش معامله که نزد فروشنده اعتبار داشته به صورت اسناد و مابقی آن به انضمام کارمزدهای معاملات به صورت نقد تسویه شود.

کارمزدهای معاملاتی، مالیات های متعلقه و خسارت های تعیین شده در هر دو روش تسویه می بایست به صورت نقدی پرداخت گردد.

باید توجه داشت در تسویه اعتباری باتوجه به اینکه اجباری در دریافت پیش دریافت نبوده کارگزار می بایست ریسک های خود را در صورتی که معامله منجر به تسویه نگردد بپوشاند که این موضوع در صفحات بعد به صورت کامل تشریح گردیده.

در معاملاتی که به صورت اعتباری تسویه می شوند کارگزار خریدار می بایست تمامی کارمزدهای مصوب دو طرف معامله را جهت تسویه معامله به اتاق پایاپای پرداخت نماید و کارگزار فروشنده مکلف است حداکثر ظرف مهلت 10 روز تقویمی از زمان تسویه به کارگزار خریدار پرداخت نماید.

مهلت تسویه:
مهلت تسویه از دو بخش تسویه بدون تاخیر و تسویه با تاخیر تشکیل شده که در تسویه بدون تاخیر خریدار می تواند تا سه روز کاری پس از خرید تا ساعت 13 روز سوم و در تسویه با تاخیر خریدار می تواند تا هفت روز تقویمی پس از مهلت تسویه بدون تاخیر وجوه مربوط به قرارداد را تا ساعت 15 واریز نماید در صورتی که پس از مهلت تسویه با تاخیر، قرارداد تسویه نشود قرارداد ابطال می گردد.

نحوه ثبت سفارش قرارداد
پس از واریز وجوه توسط خریدار طبق صورت حساب ارسالی از سوی کارگزار، فیش های واریزی در سامانه ثبت سفارش نشان داده میشود و پس از انجام مراحل تسویه در سامانه، پس از بررسی های لازم اتاق در همان روز اقدام به صدور گواهی نامه تسویه می نماید.
کارگزار گواهی نامه تسویه را به انضمام برگه ثبت سفارش که شامل مشخصات کامل محصول، خریدار محصول، نام باربری,آدرس محل تخلیه طبق پروانه بهره برداری و فیش مالیات بر ارزش افزوده کالا می باشد تا پایان همان روز جهت ارسال به فروشنده جهت صدور حواله تحویل کارگزار فروشنده می دهد( یک نسخه از برگه ثبت سفارش جهت نگه داری در بایگانی مدارک نزد کارگزار خریدار باقی می ماند).

در این مرحله کارگزار فروشنده پس از ثبت کامل مشخصات خرید و خریدار در ثبت سفارش به فروشنده  و ارسال فیش مالیات و گواهی نامه تسویه درخواست صدور حواله جهت تحویل بار را دارد.

فروشنده می بایست ظرف مدت 24 ساعت اقدام به صدور حواله جهت تحویل بار نماید و در صورت عدم صدور حواله علت عدم صدور را به اطلاع کارگزار فروشنده برساند تا به خریدار جهت برطرف نمودن مشکل اعلام گردد.

جرائم تاخیر در عدم صدور حواله خرید کالا
در صورتی که عدم صدور حواله خرید کالا طی مهلت مقرر ناشی از فعل یا ترک فعل فروشنده باشد، فروشنده می بایست 5% ارزش قرارداد بابت جریمه انفساخ به انضمام کارمزد کارگزار خریدار و فروشنده را پرداخت نماید، این وجه از محل وثائق یا مطالبات فروشنده نزد اتاق پایاپای و در صورت عدم تکافو از محل وثائق کارگزار فروشنده تامین می شود.
در صورتی که عدم صدور حواله خرید کالا طی مهلت مقرر ناشی از فعل یا ترک فعل کارگزار فروشنده باشد، کارگزار فروشنده می بایست 5% ارزش قرارداد بابت جریمه انفساخ به انضمام کارمزد خریدار، دو سرکارمزد شرکت بورس و دوسرکارمزد حق نظارت سازمان بورس را به حساب بستانکاران شرکت واریز نماید.
در صورت انفساخ اصل وجه و خسارت های متعلقه از طرف اتاق پایاپای به حساب کارگزار خریدار جهت پرداخت به خریدار واریز می شود.

مهلت تحویل کالا
در قراردادهای نقدی و نسیه مهلت تحویل کالا از سوی فروشنده حداکثر سه روز کاری پس از مهلت تسویه بوده و در صورتی که تسویه با تاخیر انجام شده به تعداد روزهای تاخیر به این مهلت اضافه می گردد. در قراردادهای سلف مهلت تحویل در دو بخش سلف کمتر از 30 روز و سلف بیش از 30 روز تقسیم شده.
• قرارداد سلف کمتر از 30 روز حداکثر 5 روز تقویمی پس از سررسید تحویل می باشد.
• قرارداد سلف بیش از 30 روز حداکثر 15 روز تقویمی پس از سررسید تحویل می باشد.

تحویل با تلورانس مثبت
درصورتی که در زمان بارگیری حجم کالایی که تحویل خریدار می شود بیشتر از حجم خریداری شده باشد. فروشنده می بایست قبل از تحویل آخرین محموله نسبت به تسویه حساب با خریدار اقدام نماید در صورتی که بدون تسویه حساب بار تحویل داده شود، بورس و کارگزار هیچ مسئولیتی در این خصوص ندارد .

تحویل با تلورانس منفی
درصورتی که حجم کالای تحویل داده شده به خریدار کمتر از حجم خریداری شده باشد فروشنده مکلف است ظرف یک ماه نسبت به تسویه حساب با خریدار اقدام نموده، در غیر این صورت خریدار می تواند حداکثر ظرف 2 ماه پس از تحویل کالا از طریق کارگزار خود، درخواست دریافت وجه مربوط را به اتاق پایاپای ارایه  نماید که این مبلغ از محل وجوه یا وثائق فروشنده و در صورت عدم تکافو از محل وثائق کارگزار فروشنده پرداخت می شود.

جرایم تاخیر در تحویل
درصورت عدم تحویل تمام یا بخشی از کالای خریداری شده، خریدار می تواند طبق فرمت مشخصی (از سوی بورس) درخواست تحویل کالا با تاخیر یا انفساخ بخش تحویل نشده قرارداد را نماید.
خریدار می تواند درخواست خود را در قرارداد نقدی و نسیه حداکثر تا 30روز تقویمی و در قرارداد سلف تا پس از زمان سررسید تحویل ارائه نماید در صورت عدم ارائه درخواست طی مهلت مذکور از نظر بورس تعهدات طرفین ایفا شده تلقی می شود.
در صورتی که خریدار درخواست ابطال بخش تحویل نشده کالا را داشته باشد، پس از احراز عدم تحویل کالا از سوی فروشنده توسط اتاق پایاپای، فروشنده مكلف است علاوه بر پرداخت اصل مبلغ مقادیر تحویل نشده قرارداد، خسارت فسخ و سایر هزینه‌های مصوب از جمله دو سر کارمزد بورس، کارمزد کارگزار خریدار و فروشنده، دو سرکارمزد تسویه و دو سر حق نظارت سازمان را پرداخت نماید. این مبلغ از محل وجوه یا وثایق فروشنده نزد اتاق پایاپای و در صورت عدم تکافو، از محل وجوه یا وثایق کارگزار فروشنده تأمین خواهد شد. پرداخت این وجه به خریدار، از طریق کارگزار خریدار و پس از کسر تعهدات وی در مقابل اتاق پایاپای صورت می‌گیرد.
خسارت فسخ عبارت از 5 درصد ارزش کالای تحویل نشده به قیمت معامله به علاوه 0/25 درصد مبلغ مقادیر تحویل نشده به صورت روزشمار و به ازای روزهای بین زمان واریز وجه معامله به حساب فروشنده یا کارگزار وی تا بازپرداخت مبلغ مقادیر تحویل نشده از سوی کارگزار فروشنده می‌باشد.

درصورت درخواست تحویل با تاخیر از سوی خریدار پس از احراز عدم تحویل کالا از سوی فروشنده توسط اتاق پایاپای فروشنده می بایست 25% مبلغ تحویل نشده قرارداد را به صورت روز شمار به ازای هر روز تاخیر بین زمان سررسید تحویل کالا و تاریخ تحویل آن به عنوان خسارات تاخیر پرداخت نماید که از طریق کارگزار خریدار به خریدار انجام می گردد.
مدت زمان تحویل با تاخیر حداکثر60 روز تقویمی از زمان تسویه برای معاملات نقدی و نسیه و پس از سررسید برای معاملات سلف بوده، درصورتی که فروشنده در پایان مهلت تحویل با تاخیر کالا را تحویل ننماید، خریدار می بایست درخواست فسخ خود را به اتاق ارائه دهد در غیر این صورت از طرف شرکت بورس تعهدات ایفا شده تلقی می گردد.
 

کیفیت کالای تحویل داده شده

در تمامی قراردادها در صورتی که خریدار نسبت به کیفیت و کمیت کالای تحویل شده معترض باشد می بایست حداکثر تا سه ماه پس از تحویل به همراه مستندات لازم اعتراض خود را کتبا به کارگزار خود و اتاق تحویل دهد در غیر این صورت هیچ گونه اعتراضی از سوی خریدار پذیرفته نمی باشد.
نکته: هرگونه توافق بر خلاف ترتیبات مقرر در دستورالعمل بین خریدار و فروشنده فاقد اعتبار بوده، تخلف محسوب می گردد.

معاملات صادراتی
معاملات رینگ صادراتی در اکثر موارد، مشابه رینگ داخلی است. اهم تفاوت های این دو رینگ به شرح زیر است:

1) کالاهایی که در رینگ صادراتی عرضه می گردند صرفا جهت ارسال به مبادی خارج از مرزهای جمهوری اسلامی ایران است و امکان مصرف و انتقال آن در داخل کشور مقدور نیست.

2) پیش پرداخت خرید در رینگ صادراتی حداقل 5 درصد است.

3) مهلت تسویه در رینگ صادراتی 5 روز کاری از روز انجام معامله است.

4) مهلت تسویه تاخیر در رینگ صادراتی 10 روز کاری از پایان مهلت تسویه بدون تاخیر است.

5) مهلت تحویل کالا در رینگ صادراتی و صدور حواله خرید کالا 3 روز کاری پس از مهلت تحویل است.

6) مهلت تحویل با تاخیر 10 روز کاری پس از پایان مهلت تحویل است.

) جریمه تاخیر در تسویه روزانه 25% ارزش معامله تا پایان مهلت تسویه با تاخیر است.

8) جریمه تاخیر با تحویل روزانه 25% ارزش معامله تا پایان مهلت تحویل است.

9) فروشنده و خریدار می توانند توافق کنند که کالای موضوع قرارداد با تاخیر بیش از 10 روز تحویل گردد و در این صورت تعهدات طرفین از نظر بورس ایفا شده تلقی می گردد.

10) اگر در برگه عرضه قید شود فروشنده کالا را با نام خود نزد گمرک اظهار خواهد کرد، فروشنده مکلف است حداکثر 2 هفته پس از مهلت تسویه نسبت به اظهار کالا نزد گمرک اقدام نماید در این حالت ضمانت نامه های لازم نیز باید توسط فروشنده تودیع شود در صورت تاخیر فروشنده از تعهدات موضوع این بند روزانه 25% ارزش قرارداد به عنوان خسارت به خریدار پرداخت می گردد.

11) مشتریان رینگ صادراتی علاوه بر اخذ کد می بایست در لیست مشتریان رینگ صادراتی بورس کالا ثبت گردند.

12) بورس نرخ های معادل ریال ارزهای خارجی را که توسط بانک مرکزی جمهوری اسلامی ایران یا یکی از بانک های عامل بانک مرکزی قبل از شروع هر رینگ اعلام می کند.

13) کلیه هزینه ها و خسارات بر اساس ريال و باتوجه به نرخ برابری آن به ريال محاسبه می شود.

14) تسویه اصل مبلغ کالا براساس ارزی غیر از ارز مبنا که معامله با آن صورت گرفته در صورت توافق خریدار و فروشنده بلامانع است.

15) اطلاعیه عرضه 3 روز کاری قبل از عرضه در بورس اطلاع رسانی می گردد.

16) در صورتی که حسب اطلاعیه عرضه، پرداخت تمام یا بخشی از وجه معامله از طریق اعتبار اسنادی یا ضمانت نامه بانکی مورد قبول فروشنده باشد، خریدار مکلف است حداکثر ظرف مدت 5 روز کاری پس از تاریخ معامله، اعلامیه پیش‌گشایش و حداکثر ظرف مدت 10 روز کاری پس از تاریخ معامله، اعتبار اسنادی (براساس شرایط اعلامی از طرف فروشنده در اطلاعیه عرضه گشایش) یا ضمانت نامه بانکی را ارائه نماید و هم زمان به فروشنده، کارگزار فروشنده و بورس اطلاع دهد.

17) در رینگ صادراتی امکان تبدیل تسویه اعتباری به نقدی و تسویه نقدی به اعتباری امکان  پذیر است اما در رینگ داخلی تنها تبدیل روش تسویه اعتباری به نقدی ممکن است.

 

Print
101 رتبه بندی این مطلب:
بدون رتبه

فایل ها برای دانلود

نام شما
ایمیل شما
عنوان
پیام خود را وارد کنید ...
x
دی ان ان evoq , دات نت نیوک ,dnn
دی ان ان